Мерзімді баспасөз басылымдарының міндетті тегін даналарының электрондық архиві

You are here

Отбасылық саясат

Отбасылық саясат саласындағы анықтамалық ақпарат

 

Қазақстан Республикасындағы отбасы саясаты мемлекеттің барлық әлеуметтік саясатының маңызды құрамдас бөлігі болып табылады.

Отбасы саясатын қалыптастырудың негізгі қағидаттары мен тәсілдері Қазақстан Республикасы Президентінің 2016 жылғы 6 желтоқсандағы № 384 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасындағы отбасы және гендерлік саясаттың 2030 жылға дейінгі тұжырымдамасында көрсетілген. Қазақстан Республикасында 2030 жылға дейінгі отбасылық және гендерлік саясат тұжырымдамасын іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары іске асырылуда (бірінші кезең 2017-2019 жылдар).

Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі Ұлттық комиссия, өңірлерде – тиісті консультативтік-кеңесші органдар қызметін жүзеге асырады.

Қазақстан Республикасы Ақпарат және қоғамдық даму министрлігінің құрылымында Жастар және отбасы істері жөніндегі комитет құрылды.

2013 жылдан бастап қыркүйектің әрбір екінші жексенбісі Қазақстанда Отбасы күні атап өтіледі. Жыл сайын «Мерейлі отбасы» ұлттық конкурсы өткізіледі.

Статистикалық мәліметтер

Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің деректері бойынша 2019 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша халық саны 18 448 578 адамды құрады, оның ішінде 9 508 145 әйел, бұл жалпы халық санының 51,5%-ын құрайды.

2009 жылғы Ұлттық халық санағының деректеріне сәйкес республикада отбасы саны 4 022 388 құрады, оның ішінде қалалық отбасылар – 2 233 496, ауылдық отбасылар – 1 788 892. 1999 жылы – 3 532 167, оның ішінде қалалық отбасылар – 2 158 972, ауылдық отбасылар – 1 373 195.

Ағымдағы жылы Қазақстанда Отбасы саны шамамен 5 096 897-ге жетуі мүмкін (болжамды сан, оны бағалау ретінде белгілеу керек).

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің деректеріне сәйкес елімізде 340,4 мың көпбалалы отбасының 4-тен астам баласы бар. Оның ішінде 29 жасқа дейінгі 8017 көп балалы аналар (4 және одан да көп балалары бар).

Көп балалы отбасылар саны бойынша көшбасшы Түркістан (86 585 отбасы), Алматы (40 218 отбасы) және Жамбыл (30 040 отбасы) облыстары болып табылады.

Көп балалы отбасылардың ең аз саны СҚО – да (3 183), Қостанай (5 086) және Павлодар (5 174) облыстарында байқалады.

Қазақстанда «Алтын алқа» және «Күміс алқа» алқаларымен марапатталған немесе бұрын «Батыр ана» атағын алған, I және II дәрежелі «Ана даңқы» ордендерімен марапатталған 237 мың көп балалы ана бар.

Қазақстанда 18 жасқа дейінгі 5,9 млн. балалар мен жасөспірімдер бар. 2012 жылдан бастап 2018 жылға дейін бұл көрсеткіш 1 млн. адамға өсті.

Анықтама: 0-18 жас аралығындағы балалардың жыл сайынғы орташа өсімі 2,6% құрады. Қазір бала туудың 2014 жылғы шыңында 23,01-ден 2018 жылы 21,6-ға дейін төмендеу үрдісі байқалды.

Қазақстанда балалардың 40% – дан астамы үш облыста-Түркістан, Алматы және Жамбыл облыстарында, сондай-ақ Шымкент қаласында тұрады.

Әлеуметтік қолдау шаралары

Атаулы әлеуметтік көмекті мемлекеттен 111 мыңнан астам отбасы алады.

2019 жылы Қазақстанда балалы отбасыларды қолдауға 365 миллиард теңгеден астам қаржы бөлінді.

Министрлігінің деректері бойынша еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің, қазақстан республикасында құрылған кешенді үлгісін ескере отырып,. Ата-аналар мемлекеттік жәрдемақы, әлеуметтік төлемдер алады, жұмыспен қамтуға жәрдемдесу жөніндегі шараларды және салық салу кезінде жеңілдіктерді пайдалана алады. Барлық әлеуметтік төлемдер жыл сайын инфляция деңгейіне индекстеледі.

Әлеуметтік қолдау бес отбасы санатына көрсетіледі:

1. 1 жасқа дейінгі балалары бар аналар мен отбасыларға.

2. Көп балалы отбасыларға.

3. Мүгедек балалары бар отбасыларға.

4. Аз қамтылған отбасыларға.

5. Асыраушысынан айырылған және балаларды қорғаншылыққа немесе қамқоршылыққа алған отбасыларға.

Неке бұзу процестерінің көрсеткіштері

Соңғы 10 жылда 1,5 млн. неке тіркелді.

Әділет министрлігінің деректері бойынша 2018 жылы 2017 жылмен салыстырғанда тіркелген актілердің 0,7%-ға немесе 5 807 актіге артқаны байқалады, алайда 2019 жылдың 1 тоқсанында 2018 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда тіркелген актілердің 1,2%-ға немесе 2 145 актіге азайғаны байқалады.

2018 жылы неке қию – 138 876 жұп. 2019 жылдың 1 тоқсанында 28 204 жұп неке қиды.

Некелердің ең көп саны Алматы облысында (14 108) және Алматы қаласында (16 954) тіркелді. Ең азы СҚО (3 605) және Ақмола (4 798) облыстарында.

2018 жылы отбасының құлдырауы шамамен 53 мың балаға әсер етті.

14 мың бала қолайсыз отбасыларда тәрбиеленуде, оның ішінде ІІМ есебінде тұр.

Соңғы 10 жылда тіркелген некелер санының тұрақты өсу үрдісі байқалады.

Ерлерде некенің орташа жасы 26-29 жас, ал әйелдерде 23-28 жас.

2018 жылы Қазақстан бойынша 1 052 ерте неке тіркелген. Ең көп саны Алматы (147), Қарағанды (95) және Жамбыл (87) облыстарында байқалады.

2018 жылы тіркелген ажырасулар саны 54 859 бірлікті құрады, 2017 жылмен салыстырғанда 89 (2017 жылы – 54 948) азайды.

Ажырасу бойынша көшбасшы Алматы қаласы (6 953 жұп) және Алматы облысы (5 707 жұп) болды.

Атырау (1 496) және Қызылорда (1 707) облыстарында аз дамыған.

2019 жылдың І тоқсанында – 13 160 жұп некелерін бұзды, 2018 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 332 жұпқа (13 492) азайды.

Алматы аудандық сотының мәліметтері бойынша, Нұр-сұлтан қ. келесі неке бұзу себептері жиі көрсетіледі:

- қаралған істердің барлық санынан мінез-құлықтың үйлесімсіздігі-314 (48%);

- опасыз ерлі-зайыптылар -101(15%);

- физикалық зорлық-зомбылық – 89 (13%);

- алкогольдік немесе есірткілік тәуелділік – 81 (12%);

- әлеуметтік мәселелер (тұрмыстық мәселелер, тұрғын үйдің болмауы, отбасын қаржыландыру) – 30 (5%);

- құмар ойындар – 14 (2%);

- үшінші тұлғалардың әсері – 19  (3%). 

Азаматтық хал актілерін тіркеуді жүзеге асыратын органдардың саны – 214.

Қаржыландыру

Ақпарат және қоғамдық даму министрлігінің бюджетінде отбасылық саясат және кәмелетке толмағандардың құқықтарын қорғау саласындағы 19 жобаны іске асыруға 2019 жылы 1 143,4 млн.теңге көзделген.

Өңірлік деңгейде мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс бойынша 167 жобаға 607,0 млн.теңге көзделген.

Тұрмыстық зорлық-зомбылық

ҚР Бас прокуратурасы Құқықтық статистика және арнайы есепке алу комитетінің деректері бойынша 2018 жылдың қаңтар айында барлығы 26 778 құқық бұзушылық тіркелді, оның ішінде әйелдерге қатысты – 7 044; кәмелетке толмаған балаларға қатысты – 201 қылмыс.

2019 жылғы ақпанда барлығы 25 868 құқық бұзушылық тіркелді, оның ішінде әйелдерге қатысты – 8 698; кәмелетке толмаған балаларға қатысты – 245 қылмыс.

Жалпы көрсетілген қызмет бағыты бойынша 31 дағдарыс орталығы, оның ішінде 23 баспанасы бар.

Әйелдерді зорлық-зомбылықтан қорғау жөніндегі полиция органдары бөлімшесінің штаты 121 қызметкерді құрайды, олар мүдделі мемлекеттік органдармен және азаматтық сектормен өзара іс-қимылды жүзеге асырады.

2019 жылға арналған негізгі міндеттер

1) облыстардың және Нұр-сұлтан, Алматы және Шымкент қалаларының жастар ресурстық орталықтары жанынан заң консультациялары бөлімдерін ашу;

2) 8 өңірде (Нұр-сұлтан қ., Алматы қ., Ақмола, Атырау, Жамбыл, Қостанай, Қарағанды, Шығыс Қазақстан облыстарында) отбасылық соттар жанынан отбасын ресурстық қолдау орталықтарын құру;

3) «Қазақстандық отбасы-2019» ұлттық баяндамасын дайындау;

4) тұрмыстық зорлық-зомбылық құрбандарына арналған Дағдарыс орталықтары қызметінің бірыңғай стандартын әзірлеу;

Мерзімді баспасөз басылымдарының міндетті тегін даналарының электрондық архиві

Мобильді нұсқа RSS Сайт картасы